Bu yıl narenciye ağırlıklı üretimlerde sofra tatları beklenenden farklı gelişebilir. Portakal ve mandalina üretiminde bölgeler arası farklılıklar öne çıksa da genel olarak rekoltede düşüş öngörülüyor; limonda kaybın ise daha belirgin bir seviyede olması bekleniyor. Hasat henüz başlamadan marketlerde limonun kilo fiyatı 160-200 lira aralığında seyrediyor. Yeni sezon yazlık limonlarda ise fiyatların bir miktar gevşemesi bekleniyor; fakat özellikle yüksek sıcaklıklar nedeniyle oluşan zararlar nedeniyle düşüşün çok belirgin olmaması da ihtimaller dahilinde görülüyor.
İklim kaynaklı etkiler bu yıl pek çok üründe “kayıp yıl” olarak görülüyor. Nisan ayındaki kar yağışı ve ani hava değişimleri pek çok bölgede zirai don nedeniyle üretimde kayıplara yol açtı; erik, kiraz, şeftali, kayısı gibi yaz meyvelerinin yanı sıra kış meyvelerinde de kayıplar oluştu. Ardından süren kuraklık ve yüksek sıcaklıklar kaliteyi düşürürken verimi de olumsuz etkiledi. Narenciye ve elmanın kış aylarında yüksek fiyatlarını sürdürmesi beklenirken kalite konusunda da zorluklar öne çıktı.
Yağış yetersiz, hava sıcak Özellikle Çukurova Bölgesi’nde su seviyeleri Kozan Barajı’nda kritik sınırların altına indi; yüksek sıcaklıklar olgunlaşma sürecindeki ürünleri yakıyor. Ziraat Mühendisi Barış Kurtaran, “don nedeniyle ağaçlarda ciddi meyve kaybı yaşandı; küresel iklim krizinin etkisiyle kuraklık da derinleşti. Dondan etkilenen ağaçlar kendini yenilerken, meyve veren ağaçlar ürün veremedi” ifadelerini paylaştı. Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan ise iklim temelli sorunların tarla için büyük tehdit oluşturduğunu belirtti; narenciye yapraklarında yanık zararlarının arttığını vurguladı. Çiftçilerden İbrahim Dardoğan da aşırı sıcakların kaybı artırdığını söyleyerek, “Meyveler çürür hale geldi. Bu sıcaklar nedeniyle rekolte düşecek” dedi.
Yüzde 50 düşüş bekleniyor Ege Bölgesi ile Akdeniz hattında Mersin, Antalya, Adana’da narenciye üretiminde düşüş bekleyen tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım, Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği’nin 2025 Turunçgil Rekolte Tahmin Raporu’nu hatırlattı. Limon, portakal ve mandalina üretimlerinin geçen yıla göre azalacağını söyleyen Yıldırım, özellikle limonda üretim kaybının yüzde 50’nin üzerinde olabileceğini belirtti. Böylece kış meyvelerinde de fiyatların yüksek seyrini sürdürmesi olasılığı güçleniyor. Dondan etkilenen birçok üründe üretimin azalması, özellikle dar gelirli kesimin yaz meyvelerini tüketimini zorlaştırabilir.
İhracatçılar tehlikeye dikkat çekti İklim krizi Ege Bölgesi narenciye üretiminde net etkisini gösterdi. İzmir, Muğla ve Aydın Tarım ve Orman İl Müdürlükleriyle birlikte hazırlanan raporda Muğla’da 155 bin 405 ton, Aydın’da 147 bin 805 ton, İzmir’de 133 bin 779 ton ve Balıkesir’de 12 bin 496 ton narenciye rekoltesi bekleniyor. En az sorun mandalinada yüzde 16’lık kayıpla öngörülüyor; portakalda yüzde 34, limonda ise yüzde 50 düşüş hesaplanıyor ve toplam kayıp yaklaşık yüzde 34 olarak belirtiliyor. Bölgede ürünlerin kalitesinin ihracata uygun olması tek teselli olarak öne çıkıyor.
TÜİK de düşüşü gösterdi Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 Bitkisel Üretim 1. Tahmini raporuna göre turunçgil meyvelerinde ülke genelinde üretim kaybı bekleniyor. Portakalda yüzde 12.4 ve limonda yüzde 20.9 oranında üretim azalışı öngörüldü.