Yeme-içme sektörü, yükselen enflasyon, enerji giderleri ve kira maliyetleri nedeniyle hayatta kalma mücadelesi veriyor. TOBB’un verilerine göre 2023 yılında 2.136 lokanta faaliyetten çekildi ve 2024 yılında kapanan şirket sayısı %21.4 artış gösterdi. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verileriyle sektörün kırılgan yapısı ortaya konuyor; özellikle İstanbul’da 20 bine yakın işletme bulunmasına rağmen müşteri davranışlarındaki gerilim büyüyor. Pandemi sonrası tedarik zincirlerinde yaşanan aksamalar ve artan kira yükleri işletmeleri zor durumda bırakıyor; pek çok mutlu anı ancak bu mekânlarda yaşandı, buna rağmen bugünler için gereken dayanıklılık da sorgulanıyor.
Konu Komite Başkanı Ebru Koralı, Türkiye’de 100 bini aşkın işletmeden söz edilmesine rağmen bazı işletmelerin gardını düşürmeden müşteriye yaklaşamadığını ifade etti. “Maliyetler yükseldikçe satış fiyatlarına yansıtamıyoruz; çoğu işletme için akşama kalması gereken zararlar, kapatma maliyetlerinden daha ağır geliyor” dedi. Son üç yılda komiteye kayıtlı restoranlardan %15-20’sinin hareket halinde olmadığını aktaran Koralı, elektrik faturalarının iki yıl önce 10 bin TL iken bugün 110 bin TL’ye kadar ulaştığını hatırlattı ve bunun işletmelerin sürdürülmesi üzerinde baskı yarattığını belirtti.
İstihdam ve sürdürülebilirlik için acil adımlar Enerji, kira, personel ve gıda maliyetlerindeki artışın menüye yansıdığı ve kamuoyunda “fahiş fiyat” algısına yol açtığına dikkat çeken Koralı, sektördeki birçok işletmenin durumunu paylaşmaktan çekindiğini söyledi. “Kaliteyi koruyabilmek için fiyat politikalarını yeniden gözden geçirmek gerekiyor; kiralarda %30-40’lık artışlar yaşanıyor; maliyeti oluşturan tüm unsurlarla sıkı temas içindeyiz” diye ekledi. Daralmanın istihdam üzerinde baskı kurabileceğine işaret eden Koralı, acil finansal destek mekanizmaları ve çalışanları koruyucu tedbirlerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.