Resmi Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığına ilişkin düzenleme, yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmelerin fiyat bilgilerini artık elektronik sistem üzerinden Bakanlığa iletmesini ve tüketicilerin bu bilgilere dijital ortamda kolayca erişmesini öngörüyor. Restoran, lokanta, kafe, pastane gibi işletmeler için bu uygulama, fiyat listelerinin güncel ve şeffaf bir biçimde sunulmasını sağlar; tüketici talep ettiğinde ise fiziksel olarak da göstermekle yükümlü kılınıyor.
Mahiyetinde yapılan değişiklikle, satışa sunulan ürünlerde dara olarak adlandırılan ürünün bulunduğu kap veya ambalajın ağırlığı artık düşülecek; tüketici sadece aldığı ürünün net ağırlığı üzerinden ödeme yapacak. Böylece haksız fiyatlandırmanın önüne geçilmiş olacak ve adil ticaret hedefi güçlenecek.
Yiyecek ve içecek hizmeti veren işletmeler yeni sistemde karekod (QR kod) aracılığıyla fiyat listesini paylaşabilecek. Ayrıca talepleri halinde tüketiciler, fiyat listesini fiziki olarak da görme imkanına sahip olacak; bu da fiyat bilgisine hızla ve şeffaf biçimde ulaşılmasına olanak tanıyor.
Gelinen noktada tüketici örgütleri ve sektör temsilcileri görüşlerini dile getiriyor. TÜDER Başkanı Levent Küçük, indirimli satışlarda önceki fiyatın artık 10 gün yerine 30 gün üzerinden hesaplandığı uygulamanın yanıltıcı indirimleri önleyebileceğini belirtirken, karekodla dijital erişimin faydalarına vurgu yapıyor. Ancak bazı müşterilerin dijital araçları kullanamadığı durumlarda listelerin masalarda kalmasının önemli olduğuna dikkat çekiyor.
Güvence ve Şeffaflık Vurgusu Tüketiciyi Koruma Derneği Genel Başkanı Aziz Koçal, ambalaj darasının düşülmesi ve dijital erişimin artırılmasıyla fiyat şeffaflığının güçleneceğini ifade ediyor. Denetim mekanizmasının güçlendirilmesi ve tüketiciye erişimin garanti altına alınması gerekliliğini de dile getiriyor.
Koçal ayrıca, daranın düşürülmesinin tüketici lehine önemli bir kazanım olduğuna işaret ederek, “indirim zamanlaması ve önceki fiyat uygulamaları karşısında net korumalar sağlayacak düzenlemeler” gerektiğini vurguluyor. Kamuoyunun fiyat değişimlerini izlemesi için Bakanlığın kuracağı sistemin etkin çalışması ise kritik bir unsur olarak öne çıkıyor.
TÜRES Başkanı Ramazan Bingöl, menülerin dijital erişilebilirliğinin tüketici açısından faydalarını hatırlatarak, fahiş fiyat uygulamalarının önlenmesi ve rekabetin artmasıyla gıda enflasyonunun dolaylı olarak düşebileceğini belirtiyor. Düzenlemenin sektördeki işleyişi güçlendirirken tüketiciye elde edeceği kazancı da vurguluyor.