Son iki hafta içinde LNG alanında imzalanan 12 anlaşma, Rusya ve İran ile uzun vadeli doğal gaz kontratlarının sonlanmasına yaklaşırken Türkiye’nin enerji dengesini yeniden şekillendirmeye aday görünüyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, bu dönemde Gastech 2025 ve BM Zirvesi kapsamında LNG odaklı birçok sözleşmeyi duyurdu. BOTAŞ ile Oman LNG, PetroChina, BP, Shell, Eni, CHENIERE, Equinor, Hartree, JERA, SEFE, Mercuria ve Woodside gibi küresel oyuncularla kısa, orta ve uzun vadeli LNG tedarik anlaşmaları gerçekleştirildi.
Önemli fayda sağlayacak başlığıyla değerlendirilen görüşlerde, Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği (TAYED) Başkanı Ali Rıza Öner, Türkiye’nin Rusya ve İran ile olan uzun dönemli doğal gaz kontratlarının yaklaşan bitişine dikkat çekiyor. “Bu yıl enerji politikasında kritik bir kırılma yaşanacak,” diyen Öner, LNG tankerlerinin jeopolitik geçiş noktalarından geçişinin arz güvenliğine olan etkisini vurguluyor. Yol haritasında ABD kaynaklı LNG için Atlantik üzerinden, Katar ve Mısır için Süveyş Rotası, Cezayir ve Nijerya içinse Akdeniz Rotası kullanılıyor. Bu rotalarda yaşanabilecek siyasi gerilimler Türkiye’nin tedarik güvenliğini doğrudan etkileyebilir.
Milano’da gerçekleştirilen etkinlikte 10 farklı küresel güç ile LNG üzerinden ortaklıklar kurulması, 2025-2028 arasındaki dönemde Türkiye’ye yaklaşık 15 milyar metreküp eşdeğeri LNG teslimatı öngörüyor. Öner’e göre bu LNG akımı, BOTAŞ’ın operasyonel ve ticari öngörülebilirliğini güçlendirecek kritik bir fayda sağlayacak.
ABD’de gerçekleşen anlaşmalar, Türk enerji diplomasisinin en kritik dönüm noktalarından biri olarak değerlendiriliyor. Öner şu sözlerle konuştu: “BOTAŞ ile Mercuria arasında 20 yıllık LNG tedarik anlaşması hayata geçti; 2026’dan itibaren yıllık 4 milyar metreküp LNG alımı planlanıyor ve toplamda yaklaşık 70 milyar metreküp LNG tedarik edilecek. Ayrıca BOTAŞ, Avustralyalı Woodside Energy ile 2030’dan itibaren başlayacak 9 yıllık bir ön anlaşma imzaladı ve bu süreçte yıllık 5.8 milyar metreküp LNG temin edilmesi öngörülüyor.”
Türkiye’nin bağımlılığı azaltılıyor Öner, mevcut enerji portföyünde boru gazının payının yüzde 72, LNG’nin ise yüzde 28 olduğunu belirterek, boru gazında Rusya’dan en çok ithalat yapıldığını, LNG’de ise ABD, Cezayir ve Katar’ın önemli tedarikçiler olduğuna dikkat çekti. “Bu yıl içinde Rusya ile olan bazı kontratların süresi dolacak; Gürcü Akımı ve Türk Akımı üzerinden yapılan anlaşmaların durumu da sonuçlara bağlı olarak değişecek. İran ile olan kontrat ise Temmuz 2026’da bitecek,” dedi. LNG anlaşmalarının Türkiye’nin enerji tablosunu köklü biçimde değiştireceğini vurgulayan Öner, Saros, Dörtyol, Aliağa ve Marmara Ereğlisi LNG terminallerinin bu süreçte kilit rol oynayacağını sözlerine ekledi.