Birikimlerin uzun vadeli yatırım hedefiyle yönlendirildiği Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), özellikle yüzde 30 devlet katkısı uygulaması ve artan fon getirileriyle dikkat çekiyor. Sistem ilerleyen dönemde 2 trilyon liraya yaklaşırken, katılımcılar arasında öne çıkan eğilimler şöyle özetlenebilir: İstanbul, en çok BES yaptırılan il olarak öne çıkıyor ve kadın-erkek dağılımında kadınlar toplam payın %41.2’sini, erkekler ise %58.8’ini oluşturuyor.
İstatistiklere göre en çok BES yaptıran iller: İstanbul ilk sırada yer alıyor ve ardından %29.24’lük payla Ankara, %8.50 ile İzmir, %6.21 ile Antalya, %3.88 ile Bursa takip ediyor. Ayrıca Kocaeli %2.41, Adana %2.19, Konya %2.02, Mersin %1.97 ve Balıkesir %1.97 oranlarında yer alıyor.
EMEKLİLİK YA DA ÖDEME HAKKI NASIL KAZANILIR?
1- Emekliliğe hak kazanmak için ilk giriş tarihinden itibaren 10 yıl boyunca sistemde kalıp, 56 yaşını doldurmanız gerekir. Devlet katkısı hesaplaması, Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından BES şirketlerinden gelen veriler üzerinden yapılır. Hak kazanıldığında:
- Birikim ve devlet katkısının bir kısmını ya da tümünü toplu olarak almak mümkün olur.
- Birikimlerinizle belirleyeceğiniz plan doğrultusunda geri ödeme için şirketten kademeli ödeme alabilirsiniz.
- Birikimlerinizin bir kısmı veya tamamıyla yıllık gelir sigortası satın alınarak düzenli gelir elde edilebilir.
2- İstediğiniz anda birikimlerinizi alıp sistemden ayrılabilirsiniz. Ayrılma durumunda elde edilen getirinin üzerinden vergi (stopaj) kesintisi uygulanır. Kesinti oranları şu şekilde belirlenir: %5 – emeklilik hakkı kazananlar veya zorunlu nedenlerle ayrılanlar için; %10 – 10 yıl kalıp emeklilik hakkı elde etmeden ayrılanlar için; %15 – 10 yıldan az süreyle kalıp ayrılanlar için.
YÜKSEK KATKI İÇİN SON AYA GİRİLDİ
BES’te en yüksek devlet katkısı için geri sayımı nefrelenen bir dönem var. Aralık ayı sonuna kadar devlet katkısı üst limiti için başvuru tamamlanıyor. Bu yıl aylık 26 bin lira yatıran bir kişi, yıllık 312 bin lira ödeyerek en yüksek devlet katkısı olan 93 bin 618 lirayı da devletten alabilir.