Tarımda İsyan: Antep Fıstığı Üreticileri Eylemde
Türkiye’nin tarım sektöründe yaşanan sıkıntılar, çay, fındık, buğday ve domatesin ardından bu kez Antep fıstığı üreticileri tarafından dile getirildi. Maliyetlerin %100 oranında artmasına rağmen, geçen yıl 100 TL’den satılan boz Antep fıstığının bu yıl yalnızca 105 TL’ye satılmasına, hatta bu fiyatın daha da düşürülmek istenmesine karşı çiftçiler, Gaziantep’in Nizip ilçesinde traktörleriyle büyük bir eylem düzenledi. Çiftçiler, “Çiftçiyi tüccarın insafına terk etmeyin” diyerek fıstıkta taban fiyat belirlenmesini ve bu yıl için en az 140 TL fiyat önerisinin getirilmesini talep ettiler.
Türkiye, dünya genelinde fıstık üretiminde Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İran’ın ardından üçüncü sırada yer almakta. Temmuz ayında baklava yapımında kullanılan boz fıstığın hasadına başlayan üreticiler, bu yıl rekolte beklentisinin yaklaşık 300 bin ton civarında olduğunu belirtiyor. Fıstık verim olarak çiftçilerin yüzünü güldürse de, fiyatlar beklentileri karşılayamadığı için çiftçiler sokaklara dökülmek zorunda kaldı. Traktörleriyle yolları kapatan çiftçiler, iktidara seslerini duyurmaya çalıştı.
Gaziantep Şehitkamil Ziraat Odası Başkanı Cuma Yiğit, fıstığın iki yılda bir ürün verdiğini vurguladı ve şu ifadeleri kullandı: “Geçen sene 80-100 TL’den satılan fıstık, maliyetler %100 artmışken bu sene sadece 105 TL’den satılmakta. Bu yıl tahmini olarak 300 bin ton rekolte bekleniyor. Rekolte yüksek olsa da maliyetler çok artmış durumda ve fiyatlar düşmüş. Çiftçi kazanamıyor.”
DAHA DA DÜŞÜRECEKLER
Eyleme katılan çiftçilerden Bekir Bozdağ, tüccarların aralarında gizlice anlaştıklarını belirterek, “Tüccarlar anlaşarak fiyatları düşürdüler. Muhtemelen pazartesi günü bu fiyat 90 liraya kadar düşecek. Tüccar, çiftçiden fıstığı alıyor ve tartıyor. Fıstık kavrulma aşamasında fiyat açıklanıyor. Çiftçinin fıstığı geri isteme şansı kalmıyor çünkü işlemiş oluyor. Yani 3-5 tüccarın eline kalmış durumdayız. Çay ve fındıkta olduğu gibi Antep fıstığında da taban fiyat uygulanmasını talep ediyoruz. TMO’dan en az 140 lira alım fiyatı bekliyoruz.” dedi.
Rekolte yüksek olsa da boş oranının artmasına da dikkat çeken Bozdağ, “Geçen sene 170 bin ton olan fıstığın boş oranı %5’ti. Bu sene 300 bin ton bekliyoruz ancak boş oranı %30-40 olacak.” ifadelerini kullandı. Eyleme katılan bir diğer çiftçi Sedat Demir ise, “Fıstık üreticisine üvey evlat muamelesi yapılıyor. Ucuza mahsul satmayacağız. Fıstığı kendimiz ambarlayıp, kendimiz tutacağız. Bu sefer tüccarların dönmesini bekleyeceğiz.” şeklinde konuştu.
Nizipli çiftçi Ali Yılmaz ise durumu şöyle değerlendirdi: “Tüccar artık fıstık almak yerine parayı faize yatırıyor. Ayrıca su kıtlığı nedeniyle verimli üretim sağlanamıyor, bu da işlerin daha da sarpa sarmasına neden oluyor.”