Partenogenez Nedir?
Partenogenez kelimesi Yunanca “bakire yaratım” anlamına gelir. Bu, bir embriyonun yumurtanın döllenmesine gerek kalmadan geliştiği bir eşeysiz üreme biçimidir. Vücut eksik olan spermden sağlanmayan genleri telafi etmek zorundadır.
Partenogenez Ne Kadar Nadir?
Hayvanlar aleminde bakire doğumlar pek de nadir değildir. Arılar ve su ayıları gibi küçük omurgasızlar için partenogenez oldukça yaygındır. Omurgalılar arasında ise norm olmasa da düşündüğünüz kadar nadir değil. Aslında, 80’den fazla taksonda gözlemlenmiştir.
Hangi Hayvanlar Partenogezle Ürer?
Çeşitli böcekler, balıklar, sürüngenler ve hatta kuşlar partenogeneze uğrar. Bazı türlerin dişileri, bazı kertenkeleler ve yılanlar gibi, sadece eşeysiz yollarla ürer. Zorunlu partenogenler ve ara sıra eşeysiz üreme yapan türler bulunmaktadır. Bu durum en iyi şekilde esaret altında yaşayan hayvanlarda belgelenmiştir.
Diğer bilgiler:
- Partenogenezi neyin tetiklediği tam olarak anlaşılmamıştır, ancak bazı durumlarda çevresel streslerle bağlantılı olduğu düşünülüyor.
- Partenogenetik gelişim sırasında, oositin kendiliğinden oluşması yumurtalıkta teratoma oluşumuna neden olabilir.
- İnsanlar, genetik süreçler nedeniyle partenogeneze yeterli değildir. Imprinting süreci, bu tür üreme şeklinde önemli bir engeldir.